สาขาดุริยางคศิลป์

นาวาโทดิเรก กล้าหาญ สำเร็จการศึกษาสายสามัญในระดับประถมศึกษาปีที่ ๔ จากโรงเรียนวัดบางไกรในศีลวิบูลย์วิทยา เมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๕

ในวัยเด็ก นาวาโทดิเรก กล้าหาญ มีความชอบในดนตรีไทยเป็นอย่างมาก โดยมักติดตามวงดนตรีไทยที่รับจ้างแสดงในงานต่าง ๆ เพื่อรับฟังและศึกษาวิธีการบรรเลงเครื่องดนตรีด้วยตนเอง จนเป็นที่คุ้นเคยของบรรดานักดนตรีในละแวกนั้น และบางคราวหัวหน้าวงก็ขอให้ช่วยบรรเลงเครื่องกำกับจังหวะ โดยแบ่งอาหารให้รับประทานเป็นการตอบแทน

เนื่องจากครอบครัวมีฐานะยากจน นาวาโทดิเรก กล้าหาญ จึงไม่มีโอกาสได้ศึกษาสายสามัญในระดับที่สูงขึ้น ฝ่ายบิดาสังเกตเห็นว่าบุตรมีความรักในดนตรีไทย เมื่อสำเร็จการศึกษาภาคบังคับในระดับประถมศึกษาปีที่ ๔ จึงนำตัวไปฝากเป็นลูกศิษย์ ครูหยด ศรีอยู่ ครูดนตรีไทยที่มีชื่อเสียงสายท่านครูจางวางทั่ว พาทยโกศล (สายฝั่งธน) แห่งบ้านบางม่วง จ.นนทบุรี ในวันนั้นเอง นาวาโทดิเรก กล้าหาญ ก็ตั้งใจต่อฆ้องวงใหญ่เพลงสาธุการจากครูหยดจนจบเพลงได้ภายในวันเดียว จากนั้นก็ได้พำนักอยู่ที่บ้านพาทยศิลป์ของครูหยดเพื่อศึกษาดนตรีไทยร่วมกับลูกศิษย์คนอื่น ๆ เป็นต้นมา
เมื่อครูหยด ศรีอยู่ เสียชีวิตลง ร้อยตำรวจตรีกาหลง พึ่งทองคำ ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีไทย) ผู้เป็นบุตรและผู้ดูแลสำนักดนตรีไทยสืบต่อจากครูหยด ได้รับอุปการะนาวาโทดิเรก กล้าหาญ เป็นลูกศิษย์ และให้การฝึกฝนการบรรเลงฆ้องวงใหญ่ในฐานะผู้บรรเลงหลักประจำสำนักปี่พาทย์ รวมทั้งเครื่องมือปี่พาทย์อื่น ๆ เช่น ระนาดเอก ระนาดทุ้ม ฆ้องวงเล็ก เครื่องหนัง และการขับร้อง โดยร้อยตำรวจตรีกาหลง พึ่งทองคำ ได้ถ่ายทอดเพลงหน้าพาทย์ ตลอดจนเพลงเรื่อง และเพลงเดี่ยว อาทิ เพลงเรื่องเพลงช้า เพลงเรื่องนางหงส์ เพลงเรื่องจีนแส เพลงเรื่องรำดาบ เพลงเรื่องตะนาว เพลงเรื่องเต่าทอง เพลงเรื่องฝรั่งรำเท้า เพลงเดี่ยวอาเฮีย 3 ชั้น เพลงเดี่ยวหกบท 3 ชั้น เพลงเดี่ยวสารถี 3 ชั้น เพลงเดี่ยวพญาโศก 3 ชั้น เพลงเดี่ยวแขกมอญ 3 ชั้น เพลงเดี่ยวกราวใน เพลงทยอยเดี่ยว ตลอดจนเพลงเถา และเพลงเกร็ดอื่น ๆ อีกมากมาย ทั้งยังได้อบรมมารยาทและจรรยาบรรณของนักดนตรีที่ดี ฝึกให้มีความรับผิดชอบต่อส่วนรวม และส่งเสริมความสามัคคีให้แก่นักดนตรีภายในวงปี่พาทย์ ส่งผลให้วงดนตรีของร้อยตำรวจตรีกาหลง พึ่งทองคำ ในขณะนั้นขึ้นชื่อว่า มีการบรรเลงโดยนักดนตรีที่เพียบพร้อมทั้งฝีมือและมารยาท สามารถแสดงความโดดเด่นได้อย่างเหมาะสม เรียบร้อย เท่าเทียมกันทั้งวง ซึ่งนาวาโทดิเรก กล้าหาญ ได้นำวิธีการสอนของร้อยตำรวจตรีกาหลง พึ่งทองคำ มาใช้ฝึกฝนลูกศิษย์ของตนเองในภายหลัง ในเวลาต่อมาเมื่อ ร้อยตำรวจตรีกาหลง พึ่งทองคำ ประสบปัญหาด้านสุขภาพ จึงได้ทำพิธีส่งมอบโองการให้นาวาโทดิเรก กล้าหาญ เป็นครูผู้สืบทอดแนวทางการบรรเลงดนตรีไทยสายฝั่งธนที่ท่านได้รักษาและพัฒนาเอาไว้ รวมทั้งสืบทอดการทำหน้าที่อ่านโองการประกอบพิธีไหว้ครูดนตรีไทยและนาฏศิลป์

นาวาโทดิเรก กล้าหาญ ได้ศึกษาวิชาดนตรีเพิ่มเติมจากครูดนตรีที่มีชื่อเสียงอีกหลายท่าน ดังต่อไปนี้
 นาวาโทอรุณ พาทยกุล ผู้ซึ่งให้ความรู้ด้านการประพันธ์เพลงและการควบคุมวงดนตรีไทย และได้ถ่ายทอดบทเพลงหลายเพลงที่ท่านได้ประพันธ์ขึ้น อาทิ สุพรรณรำลึกเถา ดอนเจดีย์เถา สามัคคีรวมไทยเถา (สามัคคี ๔ เหล่า) จำปาทองเถา จำปาทองเทศเถา และจีนขิมกลางเถา เป็นต้น
 ครูสนอง อ่ำแสง ผู้ซึ่งให้ความรู้เกี่ยวกับพิธีทำขวัญนาค และโหราจารย์ประกอบพิธีสู่ขวัญ รวมถึงพิธีเกร็ดต่าง ๆ ของชาวบ้าน เช่น พิธีการบวงสรวงเทพเจ้าตามความเชื่อ พิธีตั้งศาล และพิธีลงเสาเอก เป็นต้น
 เรือตรีเฉลิม มลกุล ผู้ซึ่งให้ความรู้และคำแนะนำ เทคนิคการบรรเลงฆ้องวงใหญ่ และถ่ายทอดเพลงเดี่ยวจีนขิมใหญ่
 ครูผ่อน สุวรรณรัตน์ ผู้ซึ่งให้ความรู้ด้านการเป่าปี่ใน
 ครูพิม นักระนาด ผู้ซึ่งให้ความรู้คำแนะนำด้านแนวการบรรเลงเพลงต่าง ๆ และการปรับวง

ประวัติการทำงาน
ภายหลังจากสำเร็จการศึกษาชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔ นาวาโทดิเรก กล้าหาญในวัยเยาว์ได้ฝึกฝนการบรรเลงดนตรีไทยจนชำนาญ ครูกาหลง พึ่งทองคำ จึงมอบหมายให้ทำหน้าที่เป็นผู้บรรเลงฆ้องวงใหญ่ประจำวงปี่พาทย์ รับจ้างบรรเลงตามงานทั่วไปเพื่อหาเลี้ยงครอบครัว และด้วยความสามารถด้านดนตรีไทยหลากหลายเครื่องมือรวมทั้งการขับร้อง จึงได้รับการคัดเลือกเพื่อบรรจุเป็นข้าราชการทหาร ประจำหมวดดนตรีไทย กองดุริยางค์ทหารเรือ ฐานทัพเรือกรุงเทพฯ ตำแหน่งผู้บรรเลงฆ้องวงใหญ่ เมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๕ ได้รับการเลื่อนยศตามลำดับดังนี้

 พ.ศ. ๒๕๑๕ ยศจ่าตรี
 พ.ศ. ๒๕๑๗ ยศจ่าโท
 พ.ศ. ๒๕๑๙ ยศจ่าเอก
 พ.ศ. ๒๕๓๐ ยศพันจ่าตรี
 พ.ศ. ๒๕๓๑ ยศพันจ่าโท
 พ.ศ. ๒๕๓๒ ยศพันจ่าเอก
 พ.ศ. ๒๕๔๐ ยศเรือตรี
 พ.ศ. ๒๕๔๒ ยศเรือโท
 พ.ศ. ๒๕๔๖ ยศเรือเอก รักษาราชการหัวหน้าหมวดดนตรีไทย แผนกดนตรี กองดุริยางค์ทหารเรือ ฐานทัพเรือกรุงเทพฯ
 พ.ศ. ๒๕๕๐ ยศนาวาตรี
 พ.ศ. ๒๕๕๔ ยศนาวาโท
 พ.ศ. ๒๕๕๕ เกษียณอายุราชการ
ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๒๕ เป็นต้นมา นอกจากงานสอนหลักที่โรงเรียนดุริยางค์ กองดุริยางค์ทหารเรือแล้ว เมื่อได้ย้ายภูมิลำเนามายัง อ.สามชุก จ.สุพรรณบุรี นาวาโทดิเรก กล้าหาญ และนางสำราญ กล้าหาญ (ภรรยา) ได้รับอุปการะเด็กในครอบครัวที่มีฐานะยากจนแต่มีความรักในศิลปะการแสดง เพื่อสอนดนตรีและนาฏศิลป์ไทยให้ จนสามารถร่วมบรรเลงและแสดงในงานต่าง ๆ เพื่อสร้างรายได้พิเศษ โดยนาวาโทดิเรก กล้าหาญ ได้เดินทางด้วยรถโดยสารประจำทางเพื่อไปทำงานที่กองดุริยางค์ทหารเรือ ฐานทัพเรือกรุงเทพฯ ตั้งแต่เช้ามืดและกลับมาสอนดนตรีที่บ้านจังหวัดสุพรรณบุรีในเวลาค่ำทุกวันอย่างต่อเนื่อง จากความทุ่มเทนี้ทำให้วงปี่พาทย์คณะอรุณบรรเลงในการสอนและควบคุมของนาวาโทดิเรก กล้าหาญ เป็นที่รู้จักและมีชื่อเสียงในฐานะสถาบันบ่มเพาะและส่งเสริมวิชาชีพดนตรีไทยแก่เยาวชนที่สำคัญแห่งหนึ่งใน จ.สุพรรณบุรี

หลังจากเกษียณอายุราชการจนถึงปัจจุบัน นาวาโทดิเรก กล้าหาญ ได้รับมอบหมายจากหลายหน่วยงานให้ปฏิบัติหน้าที่ดังต่อไปนี้
 กรรมการสภาวัฒนธรรมจังหวัดสุพรรณบุรี
 รองประธานสภาวัฒนธรรมอำเภอสามชุก
 อาจารย์พิเศษของสถาบันการศึกษาต่าง ๆ
 วิทยากรให้ความรู้แก่องค์กรทั้งภาครัฐและเอกชน
 กรรมการตัดสินการประกวดดนตรีไทยทั้งในระดับเขต ระดับภาค และระดับชาติ

นาวาโทดิเรก กล้าหาญ ให้ความสำคัญในการสอนและถ่ายทอดวิชาชีพดนตรีไทยแก่เยาวชนผู้ที่สนใจในดนตรีไทยตลอดมา ด้วยตั้งใจที่จะดำเนินรอยตามครูดนตรีในอดีตที่มอบโอกาสให้แก่ตนเองในวัยเด็กได้เรียนรู้วิชาชีพดนตรีไทยทั้งที่มีฐานะยากจน ทำให้สามารถสร้างตัวจนมีความก้าวหน้าในอาชีพราชการได้ด้วยวิชาชีพนี้ นอกจากนี้ นาวาโทดิเรก กล้าหาญ ยังให้คำแนะนำเกี่ยวกับบทเพลง การปรับวง และเทคนิคการบรรเลงขั้นสูงแก่นักเรียนนักศึกษา นักดนตรี และครูดนตรีที่มาขอคำปรึกษาอยู่เนือง ๆ ด้วยความเต็มใจ

การสร้างสรรค์ผลงานและแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ผลงาน
ในเชิงอนุรักษ์ นาวาโทดิเรก กล้าหาญ คงรักษาการบรรเลงเพลงไทยแบบเก่าสายฝั่งธนไว้อย่างเคร่งครัดตามแบบฉบับที่ครูดนตรีในสมัยก่อนได้ดำเนินไว้ไม่ให้ผิดเพี้ยน ผลงานในด้านการอนุรักษ์ดนตรีไทยที่เป็นที่ประจักษ์คือ แนวทางการบรรเลงเพลงของวงดนตรีไทยกองดุริยางค์ทหารเรือ และการบรรเลงหน้าพาทย์และเพลงเรื่องของวงดนตรีคณะอรุณบรรเลง ในการควบคุมของนาวาโทดิเรก กล้าหาญ

ในด้านการสร้างสรรค์และการพัฒนางานดนตรี นาวาโทดิเรก กล้าหาญ เป็นผู้ให้ความบันเทิงผู้หนึ่งที่สามารถสร้างความสนุกสนานเพลิดเพลินได้อย่างดีเยี่ยมให้แก่ทั้งผู้ร่วมบรรเลงและผู้ฟัง โดยไม่ยึดติดกับกรอบเดิม ๆ ของการบรรเลงดนตรีไทย ในยุคที่ดนตรีไทยร่วมสมัยกำลังเป็นที่นิยม นาวาโทดิเรก กล้าหาญ ได้พัฒนาวิธีบรรเลงระนาดเอกประกอบเครื่องดนตรีสากล เพื่อบรรเลงเพลงที่เป็นที่นิยมในแต่ละช่วงเวลา เป็นการขยายฐานของผู้ฟังให้กว้างขึ้น ทั้งยังสามารถนำเครื่องดนตรีไทยเข้าร่วมบรรเลงในพิธีสากลต่าง ๆ ได้

นาวาโทดิเรก กล้าหาญ ยังได้เรียบเรียงเพลงเดี่ยวขึ้นจำนวนหนึ่ง เพื่อถ่ายทอดและฝึกซ้อมให้แก่วงดนตรีของโรงเรียนต่าง ๆ ในจังหวัดสุพรรณบุรี สำหรับใช้ในการแข่งขันทักษะด้านดนตรีไทยทั้งระดับภาคและระดับประเทศ นอกจากนี้ยังได้ประพันธ์บทเพลงที่แสดงถึงอัตลักษณ์ของจังหวัดสุพรรณบุรี ดังจะได้แสดงในหัวข้อถัดไป

บทเพลงที่ประพันธ์และเรียบเรียง
 พ.ศ. ๒๕๕๕ – พ.ศ. ๒๕๖๒ เพลงเกร็ดต่าง ๆ ใช้บรรเลงระนาดเอกร่วมกับเครื่องดนตรีสากล รวมทั้งเพลงตามสมัยนิยม เพลงลูกทุ่ง เพลงลูกกรุง และเพลงสากล
 พ.ศ. ๒๕๕๙ เดี่ยวพม่าเห่ ๒ ชั้น สำหรับระนาดเอก ระนาดทุ้ม ฆ้องวงใหญ่ และฆ้องวงเล็ก โดยเรียบเรียงขึ้นเพื่อใช้ในการประกวดดนตรีไทย
 พ.ศ. ๒๕๖๐ เดี่ยวอาหนู ๓ ชั้น สำหรับฆ้องวงเล็ก โดยเรียบเรียงขึ้นเพื่อใช้ในการประกวดดนตรีไทย
 พ.ศ. ๒๕๖๑ เดี่ยวสุรินทราหู ๓ ชั้น สำหรับระนาดเอก ฆ้องวงใหญ่ และระนาดทุ้ม โดยเรียบเรียงขึ้นเพื่อใช้ในการประกวดดนตรีไทย
 พ.ศ. ๒๕๖๑ โหมโรงสุพรรณบุรี ประพันธ์ขึ้นเพื่อสื่อถึงการเป็นเมืองเกษตรกรรม มีทำนองหลักที่ขยายและดัดแปลงจากเพลงเต้นกำรำเคียวและอัศวลีลา เพื่อรำลึกถึง ครูมนตรี ตราโมท ศิลปินแห่งชาติชาวสุพรรณบุรี และนายบรรหาร ศิลปอาชา นายกรัฐมนตรีคนที่ ๒๑ ผู้ที่มีคุณูปการต่อชาวจังหวัดสุพรรณบุรี สภาวัฒนธรรมจังหวัดสุพรรณบุรีมีมติให้เพลงนี้เป็นเพลงโหมโรงประจำจังหวัดสุพรรณบุรี เผยแพร่ครั้งแรกในงานคอนเสิร์ต ศาสตร์ ศิลป์ ศิลปินถิ่นสุพรรณรวมใจ ภายใต้โครงการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมไทย จังหวัดสุพรรณบุรี ณ วัดป่าเลไลยก์วรวิหาร (วันที่ ๗ สิงหาคม ๒๕๖๒)
 พ.ศ. ๒๕๖๒ เพลงระบำขวัญข้าว เรียบเรียงเพื่อใช้ประกอบการร้องและรำ มีทำนองหลักที่ดัดแปลงมาจากเพลงลาวจ้อย เพลงเกี่ยวข้าว และเพลงพระเจ้าลอยถาด เพื่อเรียกขวัญและแสดงถึงความอุดมสมบูรณ์ของนาข้าว เผยแพร่ครั้งแรกในงานคอนเสิร์ต ศาสตร์ ศิลป์ ศิลปินถิ่นสุพรรณรวมใจ ภายใต้โครงการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมไทย จังหวัดสุพรรณบุรี ณ วัดป่าเลไลยก์วรวิหาร (วันที่ ๗ สิงหาคม ๒๕๖๒)

การเผยแพร่และถ่ายทอดผลงานต่อสาธารณชนในประเทศและต่างประเทศ
งานด้านการแสดงและการสร้างสรรค์ผลงานเผยแพร่
 พ.ศ. ๒๕๑๓ บรรเลงถวายมืองานไหว้ครูดนตรีไทยครั้งแรกของวัดใหม่พระพิเรนทร์ ในวงปี่พาทย์คณะครูหยด ศรีอยู่
 พ.ศ. ๒๕๒๓ บรรเลงฆ้องวงใหญ่ในปี่พาทย์ประชันวง รายการ เสือ สิงห์ กระทิง แรด ดำเนินรายการโดย อาจารย์เสรี หวังในธรรม ณ โรงละครแห่งชาติ นับเป็นรายการประชันปี่พาทย์ครั้งใหญ่ของวงการดนตรีไทย ที่บรรดาครูดนตรีและศิลปินที่มีชื่อเสียงในสมัยนั้น อาทิ ครูสุพจน์ โตสง่า และครูบุญยัง เกตุคง ได้ร่วมบรรเลงประชันด้วย การบรรเลงในรายการนี้ได้สร้างชื่อเสียงให้แก่นาวาโทดิเรก กล้าหาญเป็นอย่างมาก
 พ.ศ. ๒๕๓๙ บรรเลงในวงดนตรีไทยกองดุริยางค์ทหารเรือ ร่วมกับสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในเพลงคลื่นกระทบฝั่ง บนเรือรบหลวงสิมิลัน
 พ.ศ. ๒๕๔๕ – พ.ศ. ๒๕๕๕ ควบคุมวงปี่พาทย์กองดุริยางค์ทหารเรือ ร่วมแสดงในงานปี่พาทย์เสภาที่วังหน้า จัดโดยสถาบันนาฏดุริยางค์ กรมศิลปากร ในวันที่ ๗ มกราคมของทุกปี จนถึงการแสดงในครั้งที่ ๑๐ ซึ่งเป็นครั้งสุดท้ายก่อนเกษียณอายุราชการ
 พ.ศ. ๒๕๔๘ บรรเลงในปี่พาทย์ประชันวง รายการดนตรีไทยพรรณนา จัดโดยอาจารย์เสรี หวังในธรรม ณ โรงละครแห่งชาติ วันที่ ๑๒ สิงหาคม
 พ.ศ. ๒๕๕๓ เดินทางไปเผยแพร่วัฒนธรรม ณ กรุงโซล ประเทศสาธารณรัฐเกาหลี
 พ.ศ. ๒๕๕๔ ควบคุมวงกองดุริยางค์ทหารเรือร่วมการประชันปี่พาทย์เสภาครั้งที่ ๒ จัดโดย กรมศิลปากร สำนักหอสมุดแห่งชาติ หอสมุดดนตรีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๙ และห้องสมุดดนตรีทูลกระหม่อมสิรินธร ณ ลานเสภา พระราชวังบวรสถานมงคล พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ
 พ.ศ. ๒๕๕๔ บรรเลงดนตรีไทยในวงดนตรีไทยครูอาวุโสแห่งรัตนโกสินทร์ เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ณ หอประชุมใหญ่ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย จัดโดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม
 พ.ศ. ๒๕๕๖ บรรเลงดนตรีไทยในโครงการเผยแพร่สถานที่ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมแห่งใหม่ ณ ที่ว่าการอำเภอสามชุก จ.สุพรรณบุรี จัดโดยการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย
 พ.ศ. ๒๕๕๖ – พ.ศ. ๒๕๕๙ บรรเลงดนตรีไทยในวงดนตรีไทยครูอาวุโส ในงานไหว้ครูดนตรีไทยประจำปี วัดใหม่พระพิเรนทร์ จัดโดยสมาคมสงเคราะห์สหายศิลปิน
 พ.ศ. ๒๕๕๗ บรรเลงดนตรีไทยในฐานะครูอาวุโสแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ๓๔ ท่าน เฉลิมพระเกียรติวิศิษฏศิลปิน สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ณ หอประชุมใหญ่ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย จัดโดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม
 พ.ศ. ๒๕๕๘ อำนวยการฝึกซ้อมและร่วมบรรเลงในวงมหาดุริยางค์ศิลปินถิ่นสุพรรณ ในโครงการหลอมรวมศิลปินถิ่นสุพรรณ ส่งเสริมสร้างสรรค์ ดนตรีกวีศิลป์ รัตนโกสินทร์ เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี จัดโดยองค์การบริหารส่วนจังหวัดสุพรรณบุรี ณ หอประชุมใหญ่ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต วิทยาเขตสุพรรณบุรี
 พ.ศ. ๒๕๕๙ อำนวยการฝึกซ้อมและร่วมบรรเลงดนตรีไทยในการระลึกถึง นายบรรหาร ศิลปอาชา อดีตนายกรัฐมนตรี จัดโดยองค์การบริหารส่วนจังหวัดสุพรรณบุรี ณ วัดป่าเลไลยก์วรวิหาร
 พ.ศ. ๒๕๖๒ ผู้ดำเนินรายการคอนเสิร์ตการกุศล “เพลงเก่าเล่าตำนาน ๙๓ ปี ชาตกาล นาวาตรีพยงค์ มุกดา เพชรล้ำค่าแห่งนาวีไทย” บรรเลงโดยวงดุริยางค์ราชนาวี ณ หอประชุมกรมประชาสัมพันธ์
 พ.ศ. ๒๕๖๒ ผู้บรรเลงในวงดนตรีไทย และผู้อำนวยเพลงวงมหาดุริยางค์ ในงานคอนเสิร์ต ศาสตร์ ศิลป์ ศิลปินถิ่นสุพรรณรวมใจ ภายใต้โครงการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมไทย จังหวัดสุพรรณบุรี ณ วัดป่าเลไลยก์วรวิหาร
พ.ศ. ๒๕๕๖ ร่วมบันทึกเพลงฉิ่งมู่ล่งชั้นเดียวมือฆ้องวงใหญ่ ปรากฏในศิลปนิพนธ์เรื่อง กระบวนการฝึกไล่ระนาดเอก ของพันโทเสนาะ หลวงสุนทร โดยนายชูเกียรติ ผาดศรี นายทรงพล นักฟ้อน นายธัญญากร ธรรมกาย และนายธานินทร์ นิลสิน คณะศิลปศึกษา หลักสูตรศึกษาศาสตรบัณฑิต สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์
 พ.ศ. ๒๕๖๐ ร่วมบันทึกข้อมูลโครงการ ๑๐๐ คนดนตรี ๑๐๐ ปีจุฬาฯ โดยหอสมุดดนตรีไทย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
 พ.ศ. ๒๕๖๐ ร่วมบันทึกข้อมูล ปรากฏในบทความเรื่อง “ทำขวัญนาค คุณค่าในงานบวช” คอลัมน์จุดประกาย หนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ ฉบับวันพุธที่ ๒๔ พฤษภาคม ๒๕๖๐
 พ.ศ. ๒๕๖๒ ร่วมบันทึกข้อมูล ปรากฏในวิทยานิพนธ์เรื่อง สำนักดนตรีบ้านบางม่วง จังหวัดนนทบุรี โดยชัยวัฒน์ ครุฑบุญ หลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์

ผลงานที่เผยแพร่ทางวิทยุโทรทัศน์ อินเทอร์เน็ต และอื่น ๆ
 พ.ศ. ๒๕๑๖ – พ.ศ. ๒๕๒๐ บรรเลงในวงดนตรีไทยกองดุริยางค์ทหารเรือ ในรายการโทรทัศน์ของศาสตราจารย์ ดร.อุทิศ นาคสวัสดิ์
 พ.ศ. ๒๕๑๖ – พ.ศ. ๒๕๓๒ บันทึกเสียงรายการวิทยุกรมประชาสัมพันธ์ ร่วมกับวงดนตรีไทยกองดุริยางค์ทหารเรือ
 พ.ศ. ๒๕๒๖ แถบบันทึกเสียงวงปี่พาทย์นางหงส์ เพลงเรื่องนางหงส์และเพลงภาษา
 พ.ศ. ๒๕๒๘ แถบบันทึกเสียงวงปี่พาทย์มอญ ชุดย่ำค่ำ ตับมอญกละ
 พ.ศ. ๒๕๒๙ แถบบันทึกเสียงวงปี่พาทย์ไม้นวม ชุดตับนก และวงปี่พาทย์ไม้แข็ง ชุดพาลีสอนน้อง ตับพิเภก
 พ.ศ. ๒๕๓๒ แถบบันทึกเสียงวงปี่พาทย์มอญ ชุดพม่าใหญ่ พม่ากลาง และพม่าเล็ก
 พ.ศ. ๒๕๓๕ แถบบันทึกเสียงเพลงเรื่องจีนแส เพลงเรื่องฝรั่งรำเท้า
 พ.ศ. ๒๕๔๖ ร่วมบันทึกเสียงการบรรเลงเพลงสำคัญของแผ่นดิน จัดทำโดยคณะกรรมการเอกลักษณ์ของชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี
 พ.ศ. ๒๕๔๖ คอมแพกต์ดิสก์ชุดร้อยเรียงเสียงระนาด ชุดที่ ๑ และ ๒
 พ.ศ. ๒๕๕๐ คอมแพกต์ดิสก์ชุดปี่พาทย์ราชนาวี
 พ.ศ. ๒๕๕๘ คอมแพกต์ดิสก์ บันทึกการแสดงปี่พาทย์ประชันวง ดนตรีไทยพรรณนา ชุดที่ ๑ – ๔
 พ.ศ. ๒๕๕๙ YouTube (https://youtu.be/oGjzjTU9PU0): บันทึกบทสัมภาษณ์ นาวาโทดิเรก กล้าหาญ อดีตข้าราชการดนตรีไทย กองดุริยางค์ทหารเรือ
 พ.ศ. ๒๕๖๑ YouTube (https://youtu.be/yI6_cv-_iY0): บันทึกเพลงเดี่ยวแขกมอญ ๓ ชั้น ฆ้องวงใหญ่ บรรเลงในปี่พาทย์ประชัน รายการ เสือ สิงห์ กระทิง แรด
การถ่ายทอดองค์ความรู้
นาวาโทดิเรก กล้าหาญ มีแนวคิดว่าการบรรเลงฆ้องวงใหญ่ถือเป็นพื้นฐานที่สำคัญที่นักดนตรีสายปี่พาทย์ทุกเครื่องมือต้องฝึกฝนให้ชำนาญก่อน มือฆ้องวงใหญ่ที่แม่นยำ นอกจากจะส่งเสริมให้นักดนตรีสามารถบรรเลงอย่างคล่องตัวไม่ติดขัด ยังช่วยให้นักดนตรีสามารถจดจำทำนองหลักของเพลงได้ดี เมื่อนำมาแปรให้เป็นทำนองของเครื่องมือปี่พาทย์อื่น ๆ ก็สามารถทำได้อย่างหลากหลายภายใต้ทำนองหลักที่มั่นคงนั้น แนวคิดนี้เป็นส่วนสำคัญที่ทำให้นาวาโทดิเรก กล้าหาญ สามารถจดจำเพลงเรื่องที่มีความยาวมาก ๆ ได้ จนได้รับการยกย่องว่าเป็นคลังเพลงเรื่องที่สำคัญในวงการปี่พาทย์ พร้อมให้บรรดาลูกศิษย์และครูดนตรีรุ่นหลังมารับการถ่ายทอดและทบทวนกันอยู่เนือง ๆ

ในแต่ละเพลงที่ได้ถ่ายทอดให้แก่บรรดาลูกศิษย์ นาวาโทดิเรก กล้าหาญ จะต่อทางบรรเลงฆ้องวงใหญ่ให้ลูกศิษย์จนสามารถบรรเลงได้อย่างแม่นยำเสียก่อน จึงเริ่มต่อทางบรรเลงเครื่องมืออื่น เช่น ระนาดเอก ระนาดทุ้ม หรือฆ้องวงเล็ก เป็นต้น หรืออาจให้ลูกศิษย์ได้ทดลองแปรทำนองด้วยตนเองแล้วจึงปรับแนวทางการบรรเลงให้เหมาะสมยิ่งขึ้น ในการควบคุมวงปี่พาทย์ นาวาโทดิเรก กล้าหาญ ให้ความสำคัญกับการบรรเลงที่ถูกต้อง ชัดเจน หนักแน่น และมีความกลมกลืนโดยบรรเลงสอดประสานกันอย่างพอเหมาะ มากกว่าความเร็วในการบรรเลง

นาวาโทดิเรก กล้าหาญ ได้ถ่ายทอดวิชาชีพดนตรีไทยให้แก่เยาวชนและสถาบันการศึกษาต่าง ๆ จนมีผลงานเป็นที่ประจักษ์ทั้งในระดับชาติและนานาชาติ ดังต่อไปนี้
 พ.ศ. ๒๕๕๑ ถ่ายทอดและฝึกซ้อมการเดี่ยวระนาดเอกเพลงเชิดนอก บรรเลงโดยนายวรินทร์ สุดคนึง นักศึกษาปริญญาเอกสาขาวิชาวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ University of Wisconsin-Madison ณ Olbrich Botanical Gardens, Madison, Wisconsin ประเทศสหรัฐอเมริกา ในงาน Rhapsody in Bloom Benefit Gala จัดโดยสมาคมศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยแห่งมลรัฐวิสคอนซิน
 พ.ศ. ๒๕๕๒ ถ่ายทอดและฝึกซ้อมการเดี่ยวระนาดเอกเพลงจีนขิมใหญ่ บรรเลงโดยนายวรินทร์ สุดคนึง นักศึกษาปริญญาเอกสาขาวิชาวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ University of Wisconsin-Madison ณ Wisconsin Union Theater, Madison, Wisconsin ประเทศสหรัฐอเมริกา ในงานค่ำคืนแห่งนานาวัฒนธรรม (Intercultural Night) จัดโดย Wisconsin International Student Association
 พ.ศ. ๒๕๕๓ ถ่ายทอดและฝึกซ้อมการเดี่ยวระนาดเอกเพลงลาวแพน บรรเลงโดยนายวรินทร์ สุดคนึง นักศึกษาปริญญาเอกสาขาวิชาวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ University of Wisconsin-Madison ณ The Art Institute of Chicago, Chicago, Illinois ประเทศสหรัฐอเมริกา ในงานคอนเสิร์ตวัฒนธรรมนานาชาติ ร่วมจัดโดยสถานกงสุลไทย นครชิคาโก
 พ.ศ. ๒๕๕๓ – พ.ศ. ๒๕๖๒ ถ่ายทอดเพลงและเทคนิคการปรับวงดนตรีไทยแก่ อ.ธัญญากร ธรรมกาย ครูดนตรีโรงเรียนธรรมโชติศึกษาลัย อ.เดิมบางนางบวช จ.สุพรรณบุรี
 พ.ศ. ๒๕๕๔ – พ.ศ. ๒๕๕๖ ถ่ายทอดเพลงและร่วมฝึกซ้อมให้แก่วงดนตรีไทยโรงเรียนวัดบางขวาก อ.สามชุก จ.สุพรรณบุรี ได้รับรางวัลชนะเลิศเหรียญทองอันดับที่ ๑ ประเภทวงปี่พาทย์ไม้แข็งเครื่องคู่ ติดต่อกันหลายปี ในงานศิลปหัตถกรรมนักเรียนระดับชาติ โดยสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ณ ศูนย์แสดงสินค้าและการประชุมเมืองทองธานี จ.นนทบุรี
 พ.ศ. ๒๕๕๔ ถ่ายทอดเพลงและร่วมฝึกซ้อมให้แก่วงดนตรีไทยโรงเรียนวัดบางขวาก อ.สามชุก จ.สุพรรณบุรี ได้รับรางวัลชนะเลิศเหรียญทองอันดับที่ ๑ ประเภทเดี่ยวซออู้ ในงานศิลปหัตถกรรมนักเรียนระดับชาติ ณ ศูนย์แสดงสินค้าและการประชุมเมืองทองธานี จ.นนทบุรี
 พ.ศ. ๒๕๕๕ ถ่ายทอดเพลงและร่วมฝึกซ้อมให้แก่วงดนตรีไทยโรงเรียนวัดบางขวาก อ.สามชุก จ.สุพรรณบุรี ได้รับรางวัลชนะเลิศเหรียญทองอันดับที่ ๑ ประเภทขับร้องเพลงไทย ในงานศิลปหัตถกรรมนักเรียนระดับชาติ ณ ศูนย์แสดงสินค้าและการประชุมเมืองทองธานี จ.นนทบุรี
 พ.ศ. ๒๕๖๐ – พ.ศ. ๒๕๖๒ อาจารย์พิเศษให้ความรู้แก่นักเรียนวงดนตรีไทย กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปศึกษา สาระดนตรีโรงเรียนบรรหารแจ่มใสวิทยา ๑ อ.ดอนเจดีย์ จ.สุพรรณบุรี
 พ.ศ. ๒๕๖๑ – พ.ศ. ๒๕๖๒ อาจารย์พิเศษ รายวิชาอาศรมศึกษาในวิชาเฉพาะ ๑ หลักสูตรปริญญา ศิลปศาสตรมหาบัณฑิตสาขาวิชาดุริยางค์ไทย คณะศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
 พ.ศ. ๒๕๖๒ ถ่ายทอดเพลงและร่วมฝึกซ้อมให้แก่วงดนตรีไทยโรงเรียนธรรมโชติศึกษาลัย อ.เดิมบางนางบวช จ.สุพรรณบุรี ได้รับรางวัลชนะเลิศเหรียญทองอันดับที่ ๑ การบรรเลงเดี่ยวฆ้องวงเล็กเพลงอาหนู ๓ ชั้นที่ได้เรียบเรียงขึ้นใหม่ ในการประกวดเดี่ยวเครื่องดนตรีไทยเพื่อพัฒนาทักษะแก่เยาวชน ระดับชาติ ณ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ จ.อุตรดิตถ์

ทำหน้าที่เป็นวิทยากร บรรยายและฝึกอบรมเพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านดนตรีไทยให้แก่องค์กรต่าง ๆ ทั้งภาคชุมชน รัฐ และเอกชนดังต่อไปนี้
 พ.ศ. ๒๕๔๙ ห้องเรียนระนาด สอนโดย เรือเอกดิเรก กล้าหาญ อาจารย์ประจำกองดุริยางค์ทหารเรือ ภายใต้กิจกรรม “โครงการผู้นำเยาวชนรักดนตรี : รังสรรค์นันทนาการเพื่อเยาวชน” จัดโดยกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ณ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ
 พ.ศ. ๒๕๕๑ – ปัจจุบัน บรรยายในรายการสังคีตวาทิต จัดโดยบริษัท ซีพี ออลล์ จำกัด (มหาชน) ณ อาคาร ซี.พี. ทาวเวอร์ตั้งแต่ครั้งที่ ๖ ในหัวข้อ "สมเด็จครูคือใคร" วันที่ ๑๓ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๑ จนถึงล่าสุด ครั้งที่ ๔๙ ในหัวข้อฟังเพลงไทยเดิม… ฟังเพลินเพลงไทย เมื่อวันที่ ๒๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๒
 พ.ศ. ๒๕๕๕ การอบรมเชิงปฏิบัติการครูผู้สอนดนตรีไทยตามโครงการพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอนกลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ (สาระดนตรี) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต ๓
 พ.ศ. ๒๕๕๙ โครงการพัฒนาศักยภาพและการเรียนรู้ทางด้านดนตรี ศิลปินถิ่นสุพรรณ ณ องค์การบริหารส่วนจังหวัดสุพรรณบุรี
 พ.ศ. ๒๕๖๒ โครงการอบรมดนตรี ศาสตร์ ศิลป์ ศิลปินพื้นบ้าน จัดโดยองค์การบริหารส่วนจังหวัดสุพรรณบุรี ณ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต วิทยาเขตสุพรรณบุรี

รางวัลเกียรติคุณที่ได้รับ
รางวัลและเกียรติคุณ ผลงานด้านการแสดง และอื่น ๆ ในระดับภูมิภาค ระดับชาติและระดับนานาชาติ มีดังต่อไปนี้
 พ.ศ. ๒๕๔๓ เกียรติบัตรผู้ให้การสนับสนุนกิจกรรมของสถาบันเทคโนโลยีราชมงคลวิทยาเขตสุพรรณบุรี และช่วยเหลือทางด้านวัฒนธรรม สถาบันเทคโนโลยีราชมงคลวิทยาเขตสุพรรณบุรี
 พ.ศ. ๒๕๔๕ เกียรติบัตรเชิดชูเกียรติ ผู้ร่วมเชิดชูคุณค่าและสืบสานมรดกวัฒนธรรมไทยให้ยั่งยืน ในงานถนนสายวัฒนธรรมกรุงรัตนโกสินทร์ จากรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
 พ.ศ. ๒๕๕๔ เกียรติบัตรผู้ให้การสนับสนุนการจัดงานเทศกาลประจำปีวัดใหม่พระพิเรนทร์
 พ.ศ. ๒๕๖๐ ได้รับพระกรุณาธิคุณจากพระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าโสมสวลี พระวรราชาทินัดดามาตุ ให้ทำหน้าที่โหราจารย์ประกอบพิธีเฉลิมพระขวัญ ๖๐ พรรษา เป็นการส่วนพระองค์ ณ วังเทเวศร์
 พ.ศ. ๒๕๖๑ เกียรติบัตรกรรมการที่ปรึกษาการจัดการแข่งขัน กลุ่มสาระศิลปะ (สาระดนตรี) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต ๙
 พ.ศ. ๒๕๖๒ โล่เกียรติคุณ ครูดนตรีไทยอาวุโสผู้สร้างสรรค์การแสดงและดนตรี เป็นเกียรติและศักดิ์ศรีจังหวัดสุพรรณบุรี จากผู้ว่าราชการจังหวัดสุพรรณบุรี

การทำคุณประโยชน์เพื่อสังคม
งานเพื่อประโยชน์ต่อสังคมและสาธารณกุศลอื่น ๆ มีดังต่อไปนี้

 เป็นวิทยากรในพิธีไหว้ครูและเชิญขวัญของสถาบันการศึกษาต่าง ๆ โดยไม่กำหนดค่าตอบแทน
o พ.ศ. ๒๕๕๒ ทำขวัญนาคพิธีบรรพชาอุปสมบท เฉลิมพระชนมพรรษา ๘๒ พรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๙ จัดโดยมูลนิธิพระดาบส ณ วัดราชาธิวาสวิหาร
o พ.ศ. ๒๕๕๕ พิธีมงคลเฉลิมขวัญนักศึกษาหลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต ชั้นปีที่ ๔ ปีการศึกษา ๒๕๕๔ ณ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
o พ.ศ. ๒๕๕๕ – พ.ศ. ๒๕๕๗ พิธีไหว้ครู ณ คณะอุตสาหกรรมสิ่งทอและออกแบบแฟชั่น มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร
o พ.ศ. ๒๕๕๖ พิธีไหว้ครู ณ โรงเรียนบรรหารแจ่มใสวิทยา ๑ อ. ดอนเจดีย์ จ. สุพรรณบุรี
o พ.ศ. ๒๕๕๗ พิธีไหว้ครูดนตรีไทยชมรมดนตรีไทยมงกุฎวดี ณ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ